Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Matematik Müfredatı: 11. Sınıf, ALES ve DGS İçin Bilinmesi Gerekenler

Maarif Modeli matematik müfredatı ile matematik dersi kökten değişiyor: ezberlenen formüller yerine akıl yürüterek kurulan çözümler ön plana çıkıyor. Bu yazıda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin ne olduğunu, 11. sınıf matematik müfredatının 2026-2027’de nasıl şekilleneceğini ve bu değişimin ALES ile DGS’ye hazırlanan adayları nasıl etkilediğini anlatıyoruz.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Nedir?

Bu rehber, Maarif Modeli matematik müfredatı çerçevesinde 11. sınıf, ALES ve DGS için bilinmesi gerekenleri ele alıyor. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (kısaca Maarif Modeli), Millî Eğitim Bakanlığı‘nın öğretim programlarını yeniden yapılandırdığı kapsamlı bir eğitim reformudur. Model; öğrenci profili, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve Beceriler Çerçevesi gibi bileşenlerle bütüncül bir yaklaşım sunuyor. Yeni müfredat 2024-2025 eğitim öğretim yılında 1, 5 ve 9. sınıflardan başlayarak kademeli şekilde hayata geçti; 2025-2026’da 10. sınıf konuları da bu modele uyumlu hale getirildi. 11. sınıf için yeni öğretim programı ise ilk kez 2026-2027 eğitim öğretim yılında uygulanacak. Reform yalnız matematiği kapsamıyor; merak edenler için 11. sınıf kimya ve fizik programlarının konu listelerini de resmî kaynaktan derledim. Bu yazının konusu matematik.

Yeni Müfredatta Matematik Nasıl Değişiyor?

Maarif Modeli matematik müfredatı, sonucu ezberden bilmek yerine sonuca nasıl ulaşıldığını anlamayı önceliyor. Bu yaklaşımda matematik dersi bir işlem yığını değil, adım adım kurulan bir düşünme biçimidir. Programın merkezinde beş temel matematik alan becerisi yer alıyor:

• Matematiksel muhakeme (mantık yürüterek çıkarım yapma)
• Matematiksel problem çözme
• Matematiksel temsil (bir durumu grafik, tablo veya denklemle ifade edebilme)
• Veri ile çalışma ve veriye dayalı karar verme
• Matematiksel araç ve teknoloji ile çalışma

Bu beceriler, konuyu çöz ve unut mantığından çıkarıp, öğrencinin bir problemi neden o şekilde çözdüğünü açıklayabildiği bir öğrenme sürecine taşıyor.

11. Sınıf Maarif Modeli Matematik Konuları (2026-2027)

11. sınıf matematik programı üç ana tema etrafında yapılandırılıyor.

Nicelikler ve Değişimler

Trigonometri, üstel ve logaritmik fonksiyonlar ile fonksiyonlarda bileşke, 11. sınıfın belkemiğini oluşturuyor.

Geometrik Şekiller

Çokgenlerden özel dörtgenlere uzanan bir geometri yapısı işleniyor.

İstatistiksel Araştırma Süreci

İstatistik artık yalnızca hazır verilerle işlem yapmak değil; öğrencinin kendi problemini kurup veri toplaması, analiz etmesi ve bulguları yorumlaması bekleniyor.

Maarif Modeli matematik müfredatında bu üç tema, konuyu birbirinden kopuk başlıklar olarak değil, birbirini besleyen bir bütün olarak sunuluyor. Böylece öğrenci, bir temada kazandığı beceriyi bir sonraki temada yeniden kullanabiliyor.

Ezber Değil Akıl Yürütme: Bağlam Temelli Sorular Ne Demek?

Maarif Modeli’nin sınav ve alıştırma sorularındaki en belirgin farkı bağlam temelli yaklaşım. Bilgi doğrudan sorulmuyor; bir senaryonun, bir tablonun ya da gerçek hayattan bir durumun içine yerleştiriliyor. Öğrencinin önce durumu okuyup anlaması, hangi bilgiyi hangi işlemle kullanacağına karar vermesi, sonra çözmesi gerekiyor. Bu da ezberlenmiş bir formülün tek başına yetmediği, kavramı gerçekten anlamış olmayı gerektiren bir soru tipi ortaya çıkarıyor.

Maarif Modeli, ALES ve DGS’yi Etkiliyor mu?

Bu konuda net olmakta fayda var: Maarif Modeli, ilkokul-ortaokul-lise öğretim programlarını kapsıyor; ALES ve DGS gibi yetişkin adaylara yönelik sınavların içeriği bu reformdan doğrudan etkilenmiyor, çünkü bu sınavlara giren adayların büyük kısmı zaten eski müfredattan mezun. MEB ve ÖSYM açıklamalarına göre YKS’de de TYT-AYT yapısı 2026 ve 2027’de yapısal olarak aynı kalacak; Maarif Modeli’nin sınavlara tam yansıması, bu müfredatla okuyan ilk kohortların sınava gireceği 2028 ve sonrasında bekleniyor.

Yine de önemli bir paralellik var: Maarif Modeli’nin öne çıkardığı akıl yürütme, veri okuma ve bağlam temelli problem çözme becerileri, ALES ve DGS sayısal bölümünde de uzun süredir aranan beceriler. Bu yüzden yeni müfredatla çalışan 11. sınıf öğrencileri kadar, ALES ve DGS’ye hazırlanan adaylar için de ezbersiz, akıl yürütmeye dayalı bir çalışma yöntemi fark yaratıyor.

Yeni Müfredata Nasıl Hazırlanılır? Pratik Işıl Yöntemi

Yayımlanmış kitap serimde benimsediğim Pratik Işıl Yöntemi (PIY), Maarif Modeli’nin savunduğu yaklaşımla örtüşüyor: ezberden uzak, adım adım akıl yürütmeyle kurulan çözümler. Eyvah! Dedirtmeyen Kitap serisinde yer alan 424 tamamı çözümlü soru, öğrencinin bir soruyu neden o şekilde çözdüğünü görmesini sağlıyor; tam da Maarif Modeli’nin bağlam temelli sorularında beklenen düşünme biçimi.

11. sınıf, ALES ve DGS matematik video içeriklerimde de aynı mantığı izliyorum: konu anlatımından beceri temelli soru çözümüne kadar her adımda akıl yürütmeyi önceleyen bir çalışma düzeni kuruyorum.